Psychopathologie van Wilders en aanhang, Stadium 1: De groep verzamelt

Voor de Amerikaanse FBI’s “National Security Division’s Behavioral Analysis Program”, publiceerden agenten John R. Schafer en Joe Navarro in 2003 een identificatie- en observatierapport om de psychopathologie van haatgroepen nader te verklaren. Schafer en Navarro baseerden hun rapport, “The Seven-Stage Hate Model: The Psychopathology of Hate Groups”, op eigen ervaringen die zij op hadden gedaan tijdens observaties van en interviews met honderden skinheads. 

Volgens Robert J. Sternberg van Tufts University (VS), en Karin Sternberg, Harvard University, (VS), zijn er weinig theorieën die zicht direct op het onderwerp van haat richten zonder het als een bijproduct van een andere theorie te behandelen. De grondlegger van haattheorieën was Gordon Allport, terwijl  Erich Fromm en Aaron Beck ook een poging hebben gewaagd om de constructie van haat nader te definiëren en uit te leggen. De “Duplex Theory of Hate” van Robert Sternberg zelf wordt als de meest uitgebreide theorie aangekondigt ter nadere, uitvoerige examinatie.[1] Desondanks gaat mijn voorkeur vooralsnog uit naar het model van FBI-veteranen Schafer en Navarro. De andere theorieën zijn of te zwak of te algemeen en derhalve niet ter zake doende in verband met de een-op-een vergelijking die ik in gedachte had.

Het Zeven-Stadium Haatmodel: De Psychopathologie van Haatgroepen is als volgt uiteengezet:

  1. Groep verzamelt;
  2. Groep definieert zichzelf;
  3. Groep kleineert doelwit;
  4. Groep bespot doelwit;
  5. Groep attaqueert doelwit zonder wapens;
  6. Groep attaqueert doelwit met wapens;
  7. Groep vernietigt doelwit.

Tijdens mijn onderzoek raakte ik vaak genoeg in gesprek met deskundigen –psychologen, psychiaters, dokters, historici en anderen- die mijn thesis niet deelden. Uiteraard is dat hun goed recht, maar iets zo complex als de psychopathologie van haatgroepen is niet een-twee-drie uit te leggen. Diegenen waarvoor ik de tijd nam om mijn onderzoek uitgebreid toe te lichten waren na afloop veel eerder bereid de scenario’s zoals in dit hoofdstuk beschreven te geloven. De meeste deskundigen zijn te ver van het onderwerp verwijderd en denken dat vooral stadium 6 en 7 nimmer in Nederland zal plaatsvinden. Maar het fanatieke deel van de 1.5-2 miljoen volgers van de Partij voor de Vrijheid zijn zelf tot een “burgeroorlog” bereid, hoe vergezocht dat ook klinkt. De PVV-leider, Geert Wilders, zei in een interview met de HP/De Tijd:

“Wat wilt u dan dat ik zeg: landgenoten, trekt ten strijde tegen criminele allochtonen? Ik zit hier juist om te voorkomen dat er rassenrellen uitbreken. Maar ik wil er dus wel iets aan toevoegen. Mocht het ooit tot rellen komen, wat ik dus echt niet wil, dan hoeft daarvan niet bij voorbaat een negatieve werking uit te gaan. Met die rellen schudt de samenleving de politiek wakker en dwingt haar alsnog daadkrachtig in te grijpen, voordat het echt te laat is en er misschien een revolte uitbreekt.” [2 ]

Onderzoekers denken dat radicalisatie wel degelijk een mogelijkheid vormt, vooral in een klimaat waar verdeeldheid in een overdreven, zelfs paranoïde, vorm wordt gepredikt. Willard Gaylin, een professor in de psychiatrie, hanteert psychodynamiek als een onderzoeksmethode om individuele identiteit te analyseren. Hij legt beknopt uit dat niet alle haters psychoten zijn:

A paranoid population is not a population of paranoids. Rather, it is a group led by psychotic individuals who encourage paranoid elements endemic in the culture and in their individual personality. For example, the Turks who participated in the slaughter of the Armenians in 1915 could not have all been psychotic, any more than the Polish citizens of Jedwabne. We know that even those who enthusiastically carried out the massacres of the innocents under Stalin, Hitler, and Pol Pot were not all psychotics.[3]

In een eerder stuk heb ik al eerder gewezen op de psychologische ongesteldheid van Wilders en in een ander stuk over de racistische haat jegens Moslims. Wilders heeft een diepe band met Pamela Geller, een extreem-rechtse blogger en anti-Islamist die opereert vanuit New York. Op 25 februari (2011) berichtte NYDailyNews.com dat de Amerikaanse mensenrechtenorganisatie, de Southern Poverty Law Centre, Geller en haar volgers nu aanmerkt als een “haatgroep”:

Manhattan blogger Pamela Geller and her posse of anti-Islamic protesters have been branded a hate group by the Southern Poverty Law Center.

Stop the Islamization of America was included in the civil rights organization’s annual roundup of extremist groups – a rogue’s gallery that includes everything from the Ku Klux Klan to white supremacists and Nazis.

Het wordt nu tijd dat Wilders en zijn PVV in Nederland ook door alle officiële instanties als een haatgroep wordt aangemerkt. Het gevaar zit erin dat Wilders een grote groep Nederlanders dermate bang heeft gemaakt voor een Islamisering van Nederland dat patriottistische mensen bereid zijn de Islam (dus de aanhangers) met geweld te bestrijden. Er zijn genoeg voorbeelden van oproepen tot een soort gewelddadige revolte, maar de beste illustrering daarvan kwam in de nacht van 3 maart. Er was flinke ophef veroorzaakt door een beller, Gerard, die zijn beklag deed bij Radio 1. Gerard bleek een hekel te hebben aan alle buitenlanders, die moesten volgens hem desnoods met geweld het land uitgezet worden. Bovendien wilde Gerard oud-politicus Jan Marijnissen de “kop eraf schieten” en Job Cohen de “kop eraf rukken”. Op de opmerking van de interviewer dat de allochtonen zich zouden verzetten tegen uitzetting antwoordde Gerard dat er desnoods een burgeroorlog moet komen. Gerard, een 62-jarige beveiliger, is niet bepaald een psychoot. Maar zoals Gaylin reeds opmerkte hoeft dat ook niet zo te zijn.  Gerard is echter wel een potentiële maniak die voor de toekomst van een ideale Nederland onschuldigen kan vermoorden.

Hieronder leest u een korte introductie van het eerste stadium van het Zeven-Stadium Haatmodel van FBI-veteranen Schafer en Navarro.

Stadium 1: De haters verzamelen

Irrationele haters haten zelden alleen. Zij voelen zich bewogen, bijna gedreven, om anderen te overtuigen om te haten zoals zij dat doen. Goedkeuring door soortgelijken (peer validation) geeft een ondersteunend gevoel van zelfwaarde en voorkomt tegelijkertijd zelfbespiegeling (introspection) dat persoonlijke onzekerheden zou blootleggen. Overigens, individuen die anders ineffectief zijn voelen zich machtig wanneer zij zich aansluiten bij groepen, hetgeen tevens anonimiteit en verminderde verantwoordelijkheid verschaft.

Onderzoeksjournalist en haat-expert Rush Dozier analyseerde de reden waarom men haat. Zijn betoog:

Why do we hate? From an evolutionary standpoint the answer is straightforward. Hate is a primitive emotion that marks for attack or avoidance those things that we perceive as a threat to our survival or reproduction, which are the prime directives of evolution. Many of the most important insights about hate come from studies of another powerful emotion: fear. Hate is an extreme form of aggressive dislike that mirrors an extreme form of fear- the phobia.[4]

Volgens Dozier bestaat haat uit vier kernelementen:

  1. obsessieve, intense antipathie;
  2. negatieve, binaire stereotypering en generalisatie;
  3. een gebrek aan medeleven voor de gehate; en
  4. een basisgevoel van vijandigheid dat agressiviteit kan “triggeren” – de vechtresponse.

Hierover stelt Dozier:

Through stereotyping, hate involves prejudice, but prejudice doesn’t necessarily involve hate. Some European colonists, for example, felt paternalistic rather than antagonistic toward indigenous peoples. But these kinds of us-them disctintions always have the pontential to blossom into hatred.[5]

Het ons-tegen-hen gevoel geeft de haters dus een drang om zich aan te sluiten of zich te identificeren met andere gelijkgestemden. Hierdoor versterkt de hater zijn eigen ideologie die hij terugziet bij de gelijkgestemden.

Professor in de Sociologie, Anthony Joseph Paul Cortese, citeert hierover in zijn boek:

Group membership is a very powerful factor that shapes an individual’s self-identity. A basic fact concerning human groups is that as their members are drawn together by a common interest and come to see themselves as an in-group, outsiders are likely to be described in terms that are disparaging and derogatory, reflecting negative stereotypes.[6]

In het begin van zijn politieke carrière heeft Wilders ook aansluiting bij soortgelijken gezocht. De meest voor de hand liggende persoon was zijn politieke gids Frits Bolkestein, die hij al vanaf 1990 zijn mentor mocht noemen. Bolkestein maakte destijds naam als een havik op het gebied van immigratie-politiek en als Islam-criticus.

Wederom is een constatering van Dozier veelzeggend:

Empathy is one of the mind’s most advanced capacities, but it can be a double-edged sword. Adolf Hitler and the Nazi movement are a textbook example. Empathy can be used to minimize or dissipate hate, but selective empathy can also be used to create hatred, as when people empathize with a purveyor of hate such as Hitler or the many hatemongers and demagogues on and off the Internet. Hatemongers seek empathy for themselves but not for their victims. Hitler, in particular, yearned for sympathetic identification in his testament to racism and megalomania, Mein Kampf (“My Struggle”). Those who identify with a charismatic, divisive leader are more likely to buy into to his us-versus-them mentality. A relentless campaign to make emotional connection with the masses was a central part of Hitler’s strategy…[7]

In het geval van Wilders is zijn PVV een nationale haatgroepering die individuele haters een platform biedt. Wilders’ haatgroep is uitermate geprofessionaliseerd en is dus een geoliede machine die zeer aantrekkelijk blijkt voor mensen die een afkeer van of hekel hebben aan allochtonen, en voornamelijk Moslims. Onder het mom van verzet tegen de islamisering van Nederland en de rest van de wereld, en gewapend met een geradicaliseerde vorm van vrijheid van meningsuiting, is de haatgroep van Wilders sinds jaar en dag aan het uitdijen. Nu hij alsmaar populairder wordt onder medehaters, ziet Wilders met zijn GWIFA de kans schoon te kapitaliseren op het heersende onbegrip en de haat jegens Moslims en de Islam. In een interview van 17 februari 2008 met The Observer geeft Wilders toe dat hij de Koran en de Islam, die hij een ideologie noemt, haat:

Free speech or hate speech? ‘I don’t create hate. I want to be honest. I don’t hate people. I don’t hate Muslims. I hate their book and their ideology.[8]

De paradoxale ironie van Wilders is zijn waarneming dat radicale moslims het westen haten, daarom moet men hen terug haten en bestrijden.

Immigratie uit islamitische landen moet worden verboden. We moeten leren intolerant te zijn tegen de intoleranten, op straat, in de moskee en in de rechtbank. We moeten haat en geweld van terroristen beantwoorden met uitsluiting en intolerantie en laten zien wie de baas is in Nederland.[9]

Deze uitspraak deed mij denken aan een uitspraak van Hitler, die zijn propagandaman Joseph Goebbels optekende:

“For our struggle God gave us his most abundant blessing. His most beautiful gift was the hate of our enemies whom we too hate with all our heart.”[10]

De meest stekende vraag blijft uiteraard wie volgens Wilders al dan niet als terrorist mag worden bestempeld. Zelfs zijn voormalige mentor, Bolkestein, meent een radicalisering te zien.

,,Iedere politicus in een isolement radicaliseert”, stelde hij… Bolkestein is het echter niet eens met uitlatingen van de PVV-leider over de Koran. ,”De Nederlandse samenleving is gebaseerd op de vrijheid van godsdienst. Om dan te zeggen dat de Koran verboden moet worden, dat past niet.”[11]

Ik heb eerder over de breuk tussen Wilders en Bolkestein geschreven. Maar ook bij een andere mentor heeft Wilders het verbruid. Zoals Vrij Nederland bericht bleef VVD-coryfee Frans Weisglas na Wilders’ vertrek uit de VVD fractie in 2004 (waardoor hij overigens van zetelroof werd beschuldigd) aanvankelijk een zwak voor hem houden. “De Kamervoorzitter stuurde Wilders regelmatig vaderlijke, vermanende mailtjes als hij weer eens over de schreef ging met uitlatingen over de Islam. Maar in april van dit jaar [2010] was de maat vol. In Vrij Nederland nam Weisglas voor het eerst volledig afstand van zijn voormalige protegé. ‘Hij gaat me veel te ver. Ik heb moeite bevriend te zijn met iemand die het heeft over kopvoddentaks. Ik herken Geert niet meer’, zei Weisglas.”[12]

Met Wilders’ Islamhaat zoals Bolkestein beschrijft en het kopvoddentaks-gedoe waar Weisglas het over heeft is Wilders (en door hem zijn achterban) reeds in het 4de stadium (Groep bespot doelwit) beland. Maar daar gaan we het de volgende keer over hebben.

NB: De lezer wordt aangeraden om twee andere analyses van mijn hand te lezen: 1: Zijn PVV’ers bezorgde burgers of racisten?; en 2: Analyse PVV en Nationalistische revolutie

U kunt mij op twitter volgen: @polibertas

 


 

[1] The Nature of Hate, Robert J. Sternberg, Karin Sternberg, 2008, New York, (NY, VS), Cambridge University Press, pagina 43

 

[2] Geciteerd in “Citeren doe je zo”, Frank Verhoef, HP/De Tijd, 24 augustus 2010,http://www.hpdetijd.nl/2010-08-24/citeren-doe-je-zo

 

[3] Willard Gaylin, Hatred: The Psychological Descent into Violence, New York (VS), PublicAffairs/Perseus Book Group, 2003, p 113

 

[4] Why We Hate: Understanding, Curbing, and Eliminating Hate in Ourselves and Our World, Rush W. Dozier, Jr., New York (NY), McGraw-Hill Books, 2002, pagina 1

 

[5] Ibid. pagina 139

 

[6] Opposing hate speech; Anthony Joseph Paul Cortese – citaat (Sumner, [1906] 1960: 27), Westport, (CT, VS), Praeger Publishers, pagina 4.

 

[7] Why We Hate, Dozier, Pagina 160

 

[8] “I Don’t Hate Muslims, I Hate Islam”, Ian Traynor, 17 februari 2008, The Guardian,  http://www.guardian.co.uk/world/2008/feb/17/netherlands.islam

 

[9] Geert Wilders, NRC Handelsblad, Opinie, P 07, 22 juli 2005

 

[10] Early Goebbels Diaries, Joseph Goebbels, Juni 10, 1926

 

[11]“Bolkestein: Wilders totaal geradicaliseerd”, De Pers, 17 oktober 2010,

 

http://www.depers.nl/binnenland/517323/Bolkestein-is-in-de-war.html

 

[12] “Achterbanpolitiek”, Vrij Nederland, 4 augustus 2010, http://www.vn.nl/Archief/Politiek/Artikel-Politiek/Achterbanpolitiek.htm?forum=1478&message=35465&post=true

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...
Share